Czekolada szlachetna
Gatunek kakao Nacional powstał również w wyniku naturalnych i kierowanych przez człowieka krzyżówek rozmaitych gatunków kakao. Nacional jest najbliżej spokrewnione ze szlachetnym Criollo, ale nie aż tak delikatne i trudne w hodowli jak ono. Jego aromat można określić jako oceny z leciutko kwiatową nutką. Największe uprawy znajdują się w Ameryce Środkowej gł. w Ekwadorze - uwaga! Nie każde kakao pochodzenia ekwadorskiego to cenne Nacional. Ponieważ łączy w sobie szlachetność smaku i aromat Criollo z odpornością Forastero, cieszy się popularnością wśród producentów czekolady. Zainwestowali oni w plantacje i dzięki temu na opakowaniach np. tabliczek czekolady możemy przeczytać nie tylko kraj jej pochodzenia, ale również nazwę konkretnej plantacji i nazwę kompozycji ziaren kakaowych. Plantacje: Los Rios, Esmeraldas, Guayas, Bolivar. Podgatunki: Arriba. Gatunek kakaowca Trnnitario jest rzadki, szlachetny i drogocenny. Jego zbiory kształtują się na wysokości około 20% wszystkich zbiorów ziarna kakaowego na świecie. Jest wyraziste, mocne w smaku i ma szeroki, bogaty aromat. Świadomi jego wielkich wartości, o odnowienie genotypu kakao Trinitario postarali się znani producenci czekolady, przeznaczając na to część swoich zysków. Również i ono jest udaną krzyżówką wrażliwego Criollo i odpornego Forastero. Podgatunki: Sambirano, Rio Caribe, Sur del Lago są również aromatyczne i intensywne w smaku. Producenci czekolady chętnie wyrabiają z niego swoje wyroby, ponieważ fantastycznie nadaje się do produkcji pralinek, czekolady do picia czy kuwertur. Jest coraz częstszym składnikiem czekolad gorzkich, czyli o ponad 60% zawartości kakao. Prażone ziarna kakao z gatunku Tinitario nadają się znakomicie do jedzenia lub jako dodatek do wyrobów czekoladowych: batonów i bloków.